Editing some verses from Khāqāni Sharvāni's divan according to a useful and less known version

Document Type : Research Paper

Authors

Isfahan University

10.29252/kavosh.2026.23478.3740

Abstract

Khāqāni Sharvāni's divan is one of the most important and difficult poetic divans of Persian literature. From this book, three notable editations have been made, the most reliable of which is Ziaoddin Sajjãdi's editation in terms of materials and methods. Many research articles have been written in order to edit some of its vocabulary and verses. Despite the continuous efforts of the researchers, regarding the editation of the verses of Khāqāni's divan, obtaining a revised text of this book still requires more research and rereading the recording of numerous manuscripts. Undoubtedly, many semantic problems and difficulties of Khāqāni's poetry are also dependent on edit reading of manuscripts and accurate critical editation of verses. The current research, with the same approach and in the style of library research, has gone to Divan Khaqani to analyze the semantic problems of some verses, edit them and use the results to unravel the problems mentioned. Paying attention to the intratextual evidence and stylistic features of Khãqãni's poetry and relying on the important principles of text editation are among the features of the upcoming research. In this research, in addition to paying attention to the recording of words in the manuscripts of previous editors, a less known but useful manuscript has been used in editing some verses.

Keywords

Main Subjects

References

  1. الف) کتاب‌ها

    1. ابن‌مسکویه، احمدبن ‌محمد.(2003). تجارب ‌الأمم و تعاقب ‌‌الهمم، تصحیح سید کسروی حسن، بیروت: دارالکتب ‌العلمیه.
    2. استعلامی، محمد.(1387). شرح قصاید خاقانی، تهران: زوار.
    3. امامی، نصرالله.(1393). ارمغان صبح، تهران: جامی.
    4. برزگرخالقی، محمدرضا.(1390). شرح دیوان خاقانی. تهران : زوار.
    5. ----------.(1397). شرح دیوان خاقانی. تهران: زوار.
    6. ----------.(1398). شرح دیوان خاقانی. تهران: زوار.
    7. ترکی، محمدرضا. (1394). نقد صیرفیان، تهران: سخن.
    8. جمال‌الدین اصفهانی، محمدبن‌عبدالرزاق.(1379). دیوان. تصحیح وحیددستگردی، تهران: نگاه.
    9. حافظ، شمس‌الدین‌محمد.(1362). دیوان، تصحیح پرویز ناتل‌خانلری، تهران: خوارزمی.
    10. حموی، یاقوت‌.(1990م). معجم‌البلدان، تحقیق: فرید عبدالعزیزالجُندی، بیروت: دارالکتب‌العلمیه.
    11. خاقانی­، افضل­الدین. (1375). دیوان، ویراستة میرجلال‌الدین کزازی، تهران: مرکز.
    12. -------------.(1385). دیوان، به‌کوشش ضیاءالدین سجادی. تهران: زوار.
    13. -------------. (1389).الف. دیوان، تصحیح علی عبدالرسولی، تهران: سنایی.
    14. -------------. (1389).ب. دیوان، به اهتمام جهانگیر منصور، تهران: نگاه.
    15. دهخدا، علی‌اکبر.(1336). لغت‌نامه. تهران: انتشارات مجلس شورا.
    16. سجادی، ضیاءالدین.(1390). شاعر صبح، تهران: سخن.
    17. سرمدی، مجید.(1390). گزیدة قصاید خاقانی، تهران: دانشگاه پیام نور.
    18. شادی‌آبادی، محمدبن‌داوود.(1402). شرح شادی‌آبادی بر قصاید خاقانی، تصحیح خسرو شهابی، تهران: مشق شب.
    19. عطار نیشابوری، محمدبن‌ابراهیم.(1391). تذکره‌الاولیاء، تصحیح محمد استعلامی، تهران: زوّار.
    20. ----------------------.(1398). تذکرۀالاولیاء، تصحیح رینولد آلن نیکلسون، تهران: اساطیر.
    21. قطران تبریزی.(1402). دیوان، تصحیح محمود عابدی و مسعود جعفری، تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی.
    22. کزازی، میرجلال‌الدین.(1392). گزارش دشواری­های دیوان خاقانی، تهران: مرکز.
    23. کمال‌الدین اصفهانی، اسماعیل‌.(1396). کلیّات، تصحیح سیدمهدی طباطبایی، تهران: خاموش.
    24. لسترینج، گای.(1390). جغرافیای سرزمین­های خلافت شرقی، ترجمۀ محمود عرفان، تهران، علمی‌‌و‌فرهنگی.
    25. ماهیار، عباس.(1394). برگزیده‌ای از دیوان خاقانی، تهران: سمت.
    26. مسعودی، علی‌بن‌حسین.(1409). مروج‌الذهب و معادن‌الجوهر، تحقیق: یوسف اسعدداغر، قم: دارالهجره.
    27. معدن‌کن، معصومه.(1395). بزم دیرینه‌عروس، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
    28. مولوی، جلال­الدین­محمد. (1386). مثنوی معنوی، تصحیح عبدالکریم سروش، تهران: علمی‌و‌فرهنگی.
    29. نظامی، الیاس‌بن‌یوسف.(1385). خسرو و شیرین، تصحیح حسن وحیددستگردی، تهران: زوّار.
    30. نظامی عروضی، احمدبن‌عمر.(1388). چهارمقاله، تصحیح محمد قزوینی، تهران: معین.
    31. یعقوبی، احمدبن‌اسحاق.(1393). البلدان، ترجمة محمدابراهیم آیتی، تهران:علمی‌و‌فرهنگی.

    ب) مقاله‌ها

    1. اصغری ‌بایقوت، یوسف.(1394). «معرفی یکی از نسخه‌های خطی دیوان خاقانی(نسخه‌ای کارآمد در تصحیح ابیات عربی خاقانی)»، مجموعه مقاله‌های دهمین همایش بین‌المللی ترویج زبان و ادب فارسی، صص546-552.
    2. سادات­ابراهیمی، سیدمنصور و امیر سلطان­محمدی. (1399). «بازخوانی و تحلیل ابیات دشوار قصیده­ای با التزام «صبح» از خاقانی شروانی»، متن­شناسی ادب فارسی، سال12، ش1، پیاپی­45، صص147-129.
    3. ----------------------------------.(1400). «بازنگری، تحلیل و تصحیح ابیاتی از دیوان خاقانی شروانی»، کاوش‌نامه، سال22، ش50، صص120-75.
    4. شفیعی‌کدکنی، محمدرضا.(1383). «نقش ایدئولوژیک نسخه‌بدل‌ها»، نامة بهارستان، سال5، ش1و2، صص93-110.
    5. مهدوی­فر، سعید.(1391).الف. «اصالت تصویری مهم­ترین معیار در تصحیح دیوان خاقانی»، بوستان ادب، سال4، ش1، پیاپی­11، صص196-175.
    6. ----------.(1391).ب. «شرحی دوباره از دیوان خاقانی»، کتاب ماه ادبیات، شماره63، پیاپی177، صص 52-75.

    ج) نسخه‌های خطی

    1. -------------. (بی‌تا). دیوان، نسخة خطی شمارة 7942، کتابخانة بریتیش میوزیوم لندن.
    2. -------------. (بی‌تا). دیوان، نسخة خطی شمارة 976، کتابخانة مجلس شورای اسلامی.
    3. -------------. (بی‌تا). دیوان، نسخة خطی شمارة 208233، کتابخانة مجلس شورای اسلامی.
    4. معموری. عبدالوهاب. (بی‌تا). شرح دیوان خاقانی، نسخة خطی شمارة489، کتابخانة دانشگاه استانبول.
    5. -------------.(بی‌تا). شرح دیوان خاقانی، نسخة خطی شمارة1161، کتابخانة حمیدیه.

     

Files

Share

How to cite

Statistics